X
تبلیغات
رایتل

 

تحول در نظام تربیتی مدارس

قبل از انقلاب اسلامی ایران، به علت حاکمیت رژیمی سلطنتی و استبدادی و وابسته با استکبار غرب، جهت‌گیریها و سیاست‌های کلان تربیتی و پرورشی میلیون‌ها دانش‌آموز نیز در همین راستا بود. عمده‌ترین سیاست‌های تربیتی و پرورشی رژیم فساد پهلوی در موارد ذیل خلاصه می‌شد:
- ترویج جدایی دین از سیاست و ناکارآمدی دین و کهنه‌شدن مقررات آن
- لاابالیگری دینی و بی‌تفاوتی نسبت به تعالیم و آموزه‌های دینی
- توسعه بی‌حجابی و بی‌عفتی
- اختلاط دختران و پسران در مدارس خصوصی
- برگزاری اردوهای مختلط با برنامه‌های فاسد و شرم‌آور
- به کارگیری معلمان و مدیران نالایق و فاسد و غرب‌زده
- برگزاری جشن‌ةای مستهجن و فاسد به مناسبت‌های شاهنشاهی
- ترغیب و تبلیغ فرهنگ غربی و غرب‌زدگی
- ترویج تفکر غیر علمی‌بودن دین و جدایی این دو از هم
- تبلیغ شاه‌دوستی و شاه‌پرستی
- الهی و موجه جلوه دادن رژیم سلطنتی و شاهنشاهی
به برکت پیروزی انقلاب اسلامی نه تنها سیاست‌ها و جهت‌گیری‌های غلط گذشته، کنار رفت، بلکه مسؤولین و دست اندرکاران آموزش و پرورش توانستند با اتخاذ سیاست‌ها و جهت‌گیری‌های درست در جهت پرورش مذهبی و دینی دانش‌آموزان، آگاه نمودن آنان به نادرستی شاه‌پرستی وحکومت‌های سلطنتی و نیز عدم مغایرت و ناهماهنگی بین علم و دانش و دین و مذهب و نیز آمیختگی دین با سیاست، گام‌های مفید و مؤثری در جهت تربیت و پرورش صحیح میلیون‌ها دانش‌آموز سراسر کشور و آینده سازان ایران اسلامی بردارند.
بخشی از این اصول و سیاست‌ها و جهت‌گیری‌های تربیتی که توسط مسؤولین نظام جمهوری اسلامی ایران اتخاذ شده عبارتند از:
- آشنا نمودن دانش‌آموزان با واقعیت دین و مذهب و مفاهیم عالیه اسلامی.
- به کارگیری معلمین و مدیران شایسته و لایق.
- توسعه و گسترش فعالیت‌های مذهبی و فرهنگی در مدارس.
- ایجاد نمازخانه در مدارس و ترویج فرهنگ نمازخوانی و نماز جماعت در بین دانش‌آموزان.
- توسعه و ترویج فرهنگ حجاب و عفاف در بین دانش‌آموزان دختر.
- مقابله و مبارزه با مظاهر فساد اخلاقی و بی‌عفتی و بی‌حجابی.
- تبدیل اردوهای فاسد و ضداخلاقی رژیم گذشته به اردوهای سازنده، بانشاط، آموزنده و در عین حال اسلامی.
- تأکید بر اهمیت علم و دانش از نظر اسلام و تشویق استعدادهای برتر و درخشان.
- آشنا کردن دانش‌آموزان با سیاست‌های استکباری شرق و غرب و واقعیت‌های جهانی.
- آگاه کردن دانش‌آموزان به مفاسد و ستمگری‌های رژیم منحط پهلوی.
- ترویج فرهنگ آشنایی و انس با قرآن و مفاهیم عالیه آن در بین دانش‌اموزان.
- توسعه و ترویج تشکل‌های سالم و سازندة دانش‌آموزان از قبیل امور تربیتی، انجمن اسلامی، بسیج.
- ایجاد فضای سالم دینی در محیط‌های ورزشی دختران دانش‌آموز و زدودن مفاسد اخلاقی در این زمینه.
روحیه معنوی و شهادت‌طلبی
با توجه به سیاست‌های نادرست فرهنگی و تربیتی رژیم گذشته، روحیات معنوی و توجه به خدا در بین دانش‌آموزان بسیار کمرنگ و ناچیز بوده و ذهن و قلب و توجه و همت دانش‌آموزان را بیشتر متوجه امور مادی و مظاهر و تعلقات دنیا و امور کودکانه و افسانه‌ها و رؤیا‌های جوانی و نوجوانی می‌کردند. به برکت پیروزی انقلاب اسلامی و در سایة تعلیمات عالیه اسلام، روحیة معنوی و توجه به خدا و کم‌توجهی به بازیچه مادی، در قشر عظیمی از دانش‌آموزان، رشد و گسترش یافت.
نمونه و تجلی بارز این تحول را در دوران دفاع مقدس که مقارن با سال‌های اولیه پیروزی انقلاب بود می‌توان مشاهده کرد که چگونه جوانان و نوجوانان کم سن و سال دبیرستانی و بعضاً راهنمایی با گریه و التماس و حتی دستکاری در شناسنامه خود، اشتیاق به حضور در جبهه‌های جنگ علیه دشمنان اسلام را نشان می‌دادند.
شهید حسین فهمیده دانش‌آموز 13 ساله یکی از هزاران نمونه این گونه دانش‌آموزان است. گریه‌ها و نماز‌های خالصانه و عبادت‌ها و مناجات‌های بی‌ریا و بدون تعلقات مادی آن‌ها در سنگر‌های خط مقدم دفاع مقدس و عشق به شهادت و رسیدن به قرب الهی و جوار مقدس حضرت حق، برگ‌های زرینی در تاریخ معنویت دانش‌آموزان ایران اسلامی می‌باشد که به برکت انقلاب اسلامی ایران نگاشته شده است.
حضور بیش از 395000 دانش‌آموز و دانشجوی تربیت معلم (که 60 درصد نیروی مردمی اعزامی به جبهه‌ها را تشکیل می‌داد) و شهادت 36000 دانش‌آموز(١) و جانباز و آزاده شدن عده کثیری از آنان، نشانگر این تحول و ایجاد معنویت در بین دانش‌آموزان است. از سوی دیگر این تحول نشان دهندة آگاهی و شناخت دانش‌آموزان و احساس مسؤولیت در جهت دفاع از کیان جامعه می‌باشد، پدیده‌ای که قبل از انقلاب در بین دانش‌اموزان اصلاً مفهومی نداشت و آن قدر مشغول امور سطحی دیگر شده بودند که نه به این نوع مسائل آگاهی و شناخت داشتند و نه در تصور آن‌ها چنین رویکردی می‌گنجید.

پی نوشت:

١- مروری بر دو دهه تلاش برای اعتلای تعلیم و تربیت کشور ٥٧ تا ٧٧، ص ٦.

تاسیس دانشگاه آزاد اسلامی و خدمات آن

مقدمه
دانشگاه آزاد اسلامی در اردیبهشت ماه سال 1361 با حمایت بنیانگذار جمهوری اسلامی ایران آغاز به کار کرد. در طول بیش از 24 سال فعالیت، بیش از1.900.000دانشجو از این دانشگاه در مقاطع مختلف فارغ التحصیل شده اند. این دانشگاه در حال حاضر حدود 1.300.000 دانشجو و حدود25.000 عضو هیأت علمی و 31.000 پرسنل در سراسر کشور، در اختیاردارد. این تعداد افراد در 350 واحد و مرکز دانشگاهی و در فضایی حدود 11 میلیون متر مربع فضای آموزشی و رفاهی مشغول به کار هستند. برآورد شده است که فضای آموزشی و رفاهی دانشگاه تا پایان سال جاری به 12 میلیون متر مربع برسد. به علاوه این دانشگاه دارای 600 مدرسه با حدود 60.000 دانش آموز است و همچنین در حال حاضر 10 مجتمع بیمارستانی این دانشگاه در حال خدمات رسانی به مردم می باشند و 10 مجتمع بیمارستانی دیگر نیز به زودی به این مجموعه اضافه خواهد شد. یکی ازمهمترین افتخارات دانشگاه آزاد اسلامی، نقش چشمگیر این دانشگاه در فعالیتهای علمی و تحقیقاتی کشور و جهان است. امکانات و تجهیزات بسیار مدرن و ارتباطات فراوان این دانشگاه با مراکز علمی جهان موجب شده است که تحقیقات دست اولی در شاخه های مختلف علمی در این دانشگاه صورت گیرد.
همچنین حضور فعال اعضای هیأت علمی و دانشجویان در سمینارها، نشستها و مسابقات علمی مختلفی که در سراسر جهان صورت می گیرد، در اغلب موارد موجب کسب افتخارات و رتبه های اول تا سوم کشور در مسابقات متعدد شده است.
الف. پتانسیل های ساختاری
1- امکانات پژوهشی
1.1- مراکز تحقیقاتی و معرفی چند نمونه
در حال حاضر دانشگاه آزاد اسلامی دارای 28 مرکز و پژوهشکده تحقیقاتی فعال در واحدهای مختلف دانشگاهی می باشد. همچنین 21 مرکز تحقیقاتی نیز در دست بررسی و احداث می باشد که در برخی از آنها بیش از 50 درصد فعالیت های ساختمانی و تأمین تجهیزاتشان صورت گرفته است. هدف از ایجاد این مراکز انجام فعالیتهای خاص تحقیقاتی مرتبط با نیازهای کشور است. بخشی از اعضای هیأت علمی دانشگاه در این مراکز تحقیقاتی مشغول به کار هستند و می توانند در کنار فعالیتهای آموزشی خود مانند سایر اعضای هیأت علمی، از توان خود در عرصه های تحقیقاتی مختلف در مراکز تحقیقاتی نیز استفاده کنند.
برخی از مراکز مهم تحقیقاتی عبارتند از: مرکز تحقیقات فیزیک پلاسما، مرکز عالی بین المللی تحقیقات بین رشته ای (ceis)، مرکز مطالعات استراتژیک، مرکز تحقیقات گیاهان دارویی اردبیل، مرکز مطالعات و تحقیقات محیط زیست و انرژی (ceevs)، مرکز تحقیقات باستانشناسی (واحد ابهر)، مرکز تحقیقات تهران پزشکی، مرکز تحقیقات شیرو فرآورده های آن (واحد کرج)، مجتمع آزمایشگاهی و مزارع تحقیقاتی (واحد بروجرد)، مرکز تحقیقات کشاورزی (واحد دامغان)، مزارع آموزش تحقیقاتی و گلخانه (واحد جیرفت)، مزارع آموزش تحقیقاتی.
1.2- مجلات و نشریات پژوهشی
تا کنون 91 مجله علمی در دانشگاه آزاد اسلامی مجوز انتشار دریافت کرده اند. از این تعداد 24 مجله دارای رتبه علمی پژوهشی و 5 مجله دارای رتبه علمی ترویجی می باشند. سایر مجلات علمی باید حداقل 3 شماره متوالی منتشر شوند. تا پس از بررسی نسبت به امتیاز آنها تصمیم گیری شود. بسیاری از اساتید دانشگاه توانسته اند با استفاده از این امکان، نسبت به انتشار نتایج تحقیقات خود اقدام نمایند و ضمن افزایش نرخ تولید علم در کشور، از مزایای ارتقا در هیأت ممیزه دانشگاه نیز برخوردار شوند. پیش بینی شده است که تعداد مجلات علمی دانشگاه آزاد اسلامی تا پایان سال 1385 به 100 عنوان برسد و تعداد مجلات دارای رتبه علمی پژوهشی و علمی ترویجی نیز تا پایان این تاریخ به 50 مجله افزایش یابد.
1.3- کتابخانه دیجیتالی (iaudl)
کتابخانه دیجیتال دانشگاه آزاد اسلامی با اولویت استفاده در واحدهای دارای رشته های کارشناسی ارشد و دکتری، راه اندازی گردیده است. تا حال حاضر50 واحد دانشگاهی به کتابخانه دیجیتال دانشگاه آزاد اسلامی متصل گردیده اند که با توجه به برنامه ریزی های بعمل آمده، در آینده نزدیک کلیه واحدهای دانشگاه به این مجموعه ارزشمند دسترسی خواهند داشت.
کتابخانه دیجیتال دانشگاه آزاد اسلامی شامل مجموعه های مهم زیر است:
- دسترسی نامحدود به 10 بانک اطلاعاتی هسته دنیا حاوی نزدیک به 40 میلیون خلاصه مقاله و نیز دسترسی به حدود 900 بانک اطلاعاتی تخصصی دیگر در کتابخانه های دانشگاه
- دسترسی به حدود 10000مجله الکترونیکی شامل 10 میلیون مقاله تمام متن و تمام تصویر
- دسترسی به حدود 1000 کتاب، مرجع و hand book الکترونیکی
- خلاصه و اطلاعات حدود 1.600.000پایان نامه دانشگاه های آمریکا و اروپا
1.4- انجمن های علمی، ادبی و هنری.
هم اکنون 1343 انجمن در حال فعالیت هستند که 1128 عدد از آنها به تصویب رسیده اند و بقیه به این منظور در حال بررسی و گذراندن مراحل تصویب هستند.
1.5- باشگاه پژوهشگران جوان
باشگاه پژوهشگران جوان دانشگاه آزاد اسلامی با بیش از 180 دفتر و 5 شعبه در تمام استانهای کشور فعال است. از ابتدای تأسیس باشگاه تاکنون 18773 نفر جوان در سنین 30-15 سال در مقاطع تحصیلی مختلف اعم از دانش آموزی و دانشجویی، در کلیه مراکز آموزشی و مؤسسات آموزش عالی دولتی و دانشگاه آزاد اسلامی، در این باشگاه جذب شده اند و از خدمات علمی، فرهنگی و تحقیقاتی این مرکز بهره مند گردند.
1.6- روند رشد بودجه پژوهشی
با توجه به اهمیت فزاینده پژوهش در دانشگاه آزاد اسلامی بودجه پژوهشی دانشگاه از سال 1375- 1374 با یک درصد از شهریه افزایش یافت و از سال 1381 به بعد 5 درصد از شهریه به عنوان بودجه پژوهش اختصاص یافته است. به این ترتیب بودجه اختصاص یافته برای پژوهش با یک روند صعودی، از رشد متوسطی معادل 34 درصد در هر سال برخوردار بوده و به 372 میلیارد ریال در سال 1384 افزایش یافته و پیش بینی می شود در سال 1385 بالغ بر 430 میلیارد ریال شود که این روند از توجه روزافزون به امر تحقیق و پژوهش در دانشگاه آزاد اسلامی حکایت دارد. همچنین درصد بودجه هزینه شده در امر پژوهش به کل بودجه اختصاص یافته به پژوهش که در سال اول تنها حدود 12 درصد بود، با روندی افزایشی با درصد جذبی حدود 40 درصد در سال 1384 به حدود 150 میلیارد ریال افزایش یافته و پیش بینی می شود به 220 میلیارد ریال در سال 1385 بالغ شود. با توجه به اینکه برخی از واحدهای دانشگاهی امکان جذب کل بودجه پژوهشی خود را نداشته اند، بخشی از بودجه پژوهشی آنها صرف خرید تجهیزات تحقیقاتی شده است.
ب. افتخارات عملکردی
1- بخش پژوهشی
1.1- مقالات علمی
انتشار 957 مقاله در مجلات lsl طی سالهای 1381 تا 1384 رشدی 71 درصدی را نشان می دهد. به نحوی که از 88 مقاله در سال 1381 به 750 مقاله در سال 1384 افزایش یافته است. تعداد 1978 مقاله درمجلات علمی پژوهشی در همین سالها رشدی 53 درصدی داشته و از 206 مقاله در سال 1381 به 750در سال 1384 رسیده است. انتشار 1416 مقاله در مجلات علمی ترویجی رشدی 32 درصدی داشته است. به این معنی که از 201 مقاله در سال 1381 به 464 مقاله در سال 1384 رسیده است.
لازم به ذکر است که بسیاری از مقالات علمی دانشگاه آزاد اسلامی که از رساله های دکترا استخراج شده اند، معمولا به نام استاد راهنما به عنوان نفر اول مقاله منتشر می شوند و به دلیل آنکه بسیاری از اساتید راهنما در دوره های دکترا از دانشگاه های دولتی هستند، این موارد به حساب دانشگاه های دولتی گذاشته می شوند، در حالی که عملا از تولیدات این دانشگاه محسوب می گردند. برخی از مجلات رتبه دار داخلی نیز به دلیل محدودیتهای موجود، از ذکر نام دانشگاه آزاد اسلامی در مجلات خود خودداری می کنند و این امر موجب شده است که بسیاری از مقالات و تولیدات علمی دانشگاه آزاد اسلامی به نام این دانشگاه ثبت نشوند.
تعداد مقالات ارائه شده در همایشهای بین المللی خارجی از کشور 2247 مقاله است.
1.2- تألیف و ترجمه
تعداد کتابهای تألیفی 2137 و تعداد کتابهای ترجمه شده 795 می باشد.
1.3- سمینارها، کنفرانس ها و جشنواره های ملی و بین المللی:
تاکنون 1435 همایش در دانشگاه آزاد اسلامی برگزار شده است که ترتیب آنها از این قرار است:
همایش بین المللی 18 همایش، ملی 195 همایش، منطقه ای 386، استانی 177و 659 همایش داخلی. برخی از سمینارها و کنگره های بزرگ در سطح بین المللی یا ملی عبارتند از: نخستین کنگره بین المللی نهضت تولید علم، جنبش نرم افزاری و آزاد اندیشی (فروردین 84)، اولین کنفرانس منطقه ای مهندسی برق (rcee2006)، سومین کنگره بین المللی و دهمین کنگره سراسری همکاریهای دولت، صنعت و دانشگاه برای توسعه ملی و ششمین کنفرانس سیستم های فازی و نخستین کنفرانس سیستمهای فازی در جهان اسلام.
1.4- اختراعات، اکتشافات و ابداعات علمی
تاکنون تعداد 178 عنوان اختراعات و ابداعات به نام دانشگاه آزاد اسلامی ثبت شده است.
1.5- طرحهای تحقیقاتی
دانشگاه آزاد اسلامی تاکنون موفق به انجام 3212 طرح تحقیقاتی شده است و 3068 طرح تحقیقاتی نیز در حال اجرا هستند. برخی از این طرحها ابعاد بین المللی داشته و برخی نیز در سطح ملی انجام می شوند. از جمله طرحهای بین المللی که دانشگاه آزاد اسلامی با مراکز جهانی در حال انجام آن است، پروژه ای بر روی توکامکهای کوچک است که این طرح با حضور 20 دانشمند جهان از 10 دانشگاه معتبر و با نظارت آژانس بین المللی انرژی اتمی در حال انجام است. همچنین دانشگاه دارای تعداد زیادی طرحهای ملی است. به علاوه می توان تعداد زیادی پروژه های در دست اجراء در دست بررسی و خاتمه یافته را نام برد.
6/1 - مسابقات علمی ملی و بین المللی
دانشجویان دانشگاه آزاد اسلامی تاکنون توانسته اند در نمایشگاه ها و مسابقات دانشجویی داخلی و بین المللی به مقام های چشمگیر از جمله مقام قهرمانی و دیگر مقامه دست یابند. برخی از این مسابقات عبارتند از: مسابقات روبوکاپ آلمان (2006)، مسابقات روبوکاپ ژاپن (2005)، نمایشگاه مخترعانو مبتکران آلمان (2005)، مسابقات روبوکاپ آمریکا (2005)، مسابقات رباتیک آمریکا (2004)، مسابقات رباتیک شرق کانادا (2003)، مسابقات بتن آمریکا (2003)، مسابقات روبوکاپ ایتالیا (2003)، مسابقات ربوکاپ پرتغال (2002)، سومین دوره مسابقات بتن (2006)، نمایشگاه و مسابقات اختراعات و ابداعات (2006)، مسابقات رباتیک کانادا (2005)، مسابقات و نمایشگاه بین المللی اختراعات و ابداعات ژنو (2006)، مسابقات هواپیمای بدون سرنشین و مسابقات بهترین رتبه در مقاله نویسی آمریکا (2006).
1.7- انجمن های علمی، ادبی و هنری
انجمن های علمی، ادبی و هنری دانشگاه آزاد اسلامی طی سالهای اخیر توانسته اند به موفقیتهای متعددی در سطح ملی و بین المللی دست یابند. تعدادی از این موفقیتها عبارتند از: جوایز بین المللی کسب شده (27جایزه)، اختراعات ثبت شده (163 اختراع)، کسب مقام های کشور (78 مقام)، کسب مقام در ارائه مقاله (19 مقام) و نشریات (80 نشریه).
2- بخش آموزشی و دانشجویی
2/1- شاخص دانشجو به هیأت علمی
نسبت دانشجویان به هیأت علمی با یک روند نزولی از 44 نفر دانشجو به ازاء هر هیأت علمی به 42 نفر در سال 85-84 و به 38 نفر در سال تحصیلی حاضر تنزل یافته که گرچه در مقایسه با همین نسبت در مورد دانشگاه های دولتی بالاتر است اما با توجه به سابقه 24 ساله دانشگاه آزاد اسلامی در ازاء سابقه 80 ساله نظام آموزش عالی دولتی رقم مطلوبی به نطر می رسد. مضافاً اینکه حدود 35 درصد از دانشجویان دانشگاه آزاد اسلامی را مقاطع کاردانی تشکیل می دهد و این در حالی است که این نسبت برای دانشگاهی های دولتی 20 درصد است و لذا با توجه به نیاز کمتر دانشجویان کاردانی به هیأت علمی، دانشگاه آزاد اسلامی در وضع بالنسبه مطلوبی قرار دارد.
2.2- قبولی در مقاطع بالاتر
بر اساس نتایج آزمون سال 1385 دانشگاه آزاد اسلامی از کل پذیرفته شدگان در مقطع کارشناسی ارشد (19519نفر)، 9568 آنها از فارغ التحصیلان این دانشگاه بوده اند (48 درصد). همچنین از 182 نفر پذیرفته شده در مقطع دکترای تخصصی، 95 نفر آنها از فارغ التحصیلان این دانشگاه (52 درصد) بوده اند. برخی از عملکردهای مرتبط با این موضوع به شرح ذیل می باشد:
• در طول 9 سال متوالی دانشجویان رشته دندانپزشکی دانشگاه آزاد اسلامی واحد خوراسگان در امتحان جامع وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی قبولی 100 درصدی داشته اند که در سطح کشور چنین موفقیتی، بی نظیر است.
• کسب بیشترین تعداد قبولی در امتحانات تخصصی دستیاری کشور به طوری که 134 نفر از دانش آموختگان واحد دندانپزشکی دانشگاه آزاد اسلامی در امتحانات مذکور قبول شده اند. کسب رتبه اول امتحانات بورد تخصصی کشور در سال 1383 توسط دانش آموختگان دانشگاه آزاد اسلامی( با کسب نمره 100 از 100).
• کسب رتبه اول امتحانات جامع علوم پایه دندانپزشکی کل کشور در سالهای مختلف توسط دانش آموختگان دانشگاه آزاد اسلامی و کسب رتبه دوم امتحانات جامع علوم پایه دندانپزشکی کشور توسط دانش آموختگان دانشگاه آزاد اسلامی.
• کسب مقام اول بدست آوردن بیشترین قبولی در آزمون استخدامی استان اصفهان توسط دانش آموختگان رشته معماری دانشگاه آزاد اسلامی واحد خوراسگان.
• بیشترین قبولی در آزمون وکلای دادگستری توسط دانش آموختگان رشته حقوق دانشگاه آزاد اسلامی واحد خوراسگان و تقدیر کتبی کانون وکلا از درخشش های آنها.
• سطح دشواری، کیفیت و نوع برگزاری آزمون های کارشناسی ارشد در دانشگاه های دولتی و آزاد اسلامی یکسان است، با این تفاوت که در دانشگاه های دولتی، پس از آزمون مصاحبه شفاهی نیز صورت می گیرد.
2.3- موقعیت ها و مسئولیتهای مهم فارغ التحصیلان
یکی دیگر از افتخارات دانشگاه آزاد اسلامی در عرصه های مختلف فرهنگی، سیاسی و در اختیار داشتن پست ها و مسئولیتهای مهم در رده های بالای مدیریتی و اجرایی کشور توسط 1900 نفر از فارغ التحصیلان دوره دکتری و کارشناسی ارشد خود می باشد.
2.4- دانشنامه جدید فارغ التحصیلان
یکی دیگر از افتخارات دانشگاه آزاد اسلامی، صدور دانشنامه جدید الصاق به هولوگرام و با طراحی ویژه بنام دانشگاه و ضریب امنیتی بالا با بهره گیری از سیستم مکانیزه و تجهیزات پیشرفته، برای اولین بار درکشور و منطقه است.
3- بخش فرهنگی
دانشجویان دانشگاه در 18 مسابقه فرهنگی و دینی نیز توانسته اند به مقام های کشوری دست یابند از جمله: کسب مقام برتر در امر اقامه نماز میان بیش از 50 دستگاه و سازمان کشور در پانزدهمین اجلاس سراسری نماز (توسط جناب آقای قرائتی) در شهریور ماه 1385، مورد تشویق قرار گرفتن طرح کتابخانه دیجیتالی قرآن و نیز انتشار مجله علمی- پژوهشی صحیفه مبین مشتمل بر 9 مقاله در زمینه های قرآن و حدیث و راه اندازی پایگاه تخصصی قرآنی «تسنیم» با مشخصات بانک اطلاعاتی پایان نامه های قرآنی، بانک اطلاعاتی مقالات قرآنی و معرفی کتابخانه های دیجیتالی در موضوعات قرآن، نهج البلاغه و ادبیات عربی از جمله فعالیت ها و افتخاراتی است که دانشگاه انجام داده و کسب نموده است.
4- بخش ورزشی
دانشگاه آزاد اسلامی علاوه بر ارتقاء سطح ورزش همگانی، حرفه ای و قهرمانی در کشور با کسب مقام های قهرمانی در سطوح داخلی و بین المللی، جذب مربیان ورزشی، توسعه و ساخت مکان ها و فضاهای ورزشی، زمینه شکوفا سازی استعدادهای بالقوه و بالفعل جوانان و دانشجویان کشور را مهیا نموده و باعث درخشش کشور در بسیاری از مسابقات و تورنومنتهای بین المللی شده است. در بخش مسابقات داخلی نیز این دانشگاه سالانه با انجام مسابقات گوناگون ورزشی در 27 رشته، زمینه حضور 400 هزار دانشجو را در این مسابقات مهیا نموده است. لازم به ذکر است علی رغم موانع متعددی که بر سر راه حضور تیم های ورزشی این دانشگاه در مسابقات جهانی بوده است دانشجویان این دانشگاه در مسابقات جهانی بوده است دانشجویان این دانشگاه توانسته اند هر ساله در مسابقات جهانی دانشجویان (فیزو) به کسب مقام های متعدد نائل آیند به نحوی که بیش از 70 درصد تیم های اعزامی به مسابقات مذکور از این دانشگاه بوده و بیشترین سهم را در کسب مدالهای مختلف جهانی برای کشور داشته اند.
این دانشگاه هم اکنون با در اختیار داشتن بالغ بر ٢٢٥٠٠٠٠ متر مربع امکانات ورزشی احداث شده و 3000 متر مربع در حال احداث دارای سرانه فضای ورزشی 2 متر مربع می باشد.
از افتخارات دانشگاه آزاد اسلامی این است که قهرمانان کشور که در این دانشگاه مشغول به تحصیل هستند، توانسته اند 288 مدال طلا، 187 مدال نقره و 236 مدال برنز در مسابقات ورزشی بین المللی کشور کسب نمایند.
5- نقش و تأثیر دانشگاه آزاد اسلامی بر اقتصاد کلان کشور
ارزش افزوده ایجاد شده توسط دانشگاه آزاد اسلامی از 34 میلیارد ریال در سال 1370 به 2879 میلیارد ریال در سال 1382 افزایش یافته است و طی 12 سال از رشد متوسطی حدود 45 درصد در سال برخوردار بوده است که چنین رشدی در مقایسه با سایر زیر بخش های اقتصادی کشور بی سابقه می باشد به طوری که سهم ارزش افزوده دانشگاه آزاد اسلامی از ارزش افزوده کل آموزش عالی کشور از 2/8 درصد در سال 1370 به 9/28 درصد در سال 1382 افزایش یافته است.
ممکن است گفته شود که دریافت شهریه از دانشجویان نوعی اجحاف در حق مردم محروم است. اقدام دانشگاه آزاد اسلامی در اخذ شهریه اتفاقاً بسیار بیشتر به عدالت اجتماعی نزدیک است زیرا آن را دقیقاً صرف دانشجویان می کند. دانشگاه آزاد اسلامی در سال 85-84 با دشاتن 1.200.000 دانشجو جمعاً حدود 700 میلیارد تومان شهریه دیافت نموده است در حالی که دانشگاه های دولتی به ازای 300.000 دانشجو حدود 1350 میلیارد تومان ازدولت بودجه دریافت کرده اند. به این ترتیب سرانه هر دانشجو در دانشگاه آزاد اسلامی حدود 600.000 تومان و این مقدار برای دانشجویان در دانشگاه های دولتی حدود 4.500.000 تومان می باشد. یعنی حدود 7 برابر هزینه های مشابه در دانشگاه آزاد اسلامی، لذا دانشگاه آزاد اسلامی به عنوان یک مرکز بزرگ آموزش عالی از کارآیی به نسبه بالاتری برخوردار است.
6- تحلیل کیفیت دانشگاه آزاد اسلامی
در این بخش نشان می دهیم دانشگاه آزاد اسلامی، یک دانشگاه کیفی است. بطور خلاصه می توان کیفیت را در مؤلفه های زیر خلاصه کرد:
1. بهبود مستمر و مداوم فرایندها و روشها از طریق بهبود مستمر مدیریت
2. تنوع و افزایش خدمات آموزشی
3. تأمین نظر و ارائه خدمات به کلیه اقشار در سطوح مختلف درآمدی و سلیقه ای
4. تأمین رضایت خاطر افراد و جامعه
5. ایجاد ارزش افزوده و در نهایت افزایش ثروت مادی و معنوی جامعه:
- سطح آگاهی و معلومات جامعه
- تربیت نیروی انسانی و توسعه سرمایه انسانی
- تولید علم (مقاله و کتاب)
- افزایش سطح فناوری جامعه و بهبود فرایند های تولید در همه بخش ها
دانشگاه آزاد اسلامی از طریق تقسیم وظایف در مناطق دانشگاهی، در هر 5 مؤلفه ذکر شده فعالانه عمل کرده است. فرایندهای سهل و ساده موجب شده است تا دانشگاه های دیگر تقاضای استفاده از امکانات این دانشگاه را داشته باشند، تنوع رشته ها در سراسر کشور موجب شده است تا علاوه بر ایجاد چند رشته منحصر به فرد در کشور در این دانشگاه، آموزش عالی با سطح گسترده تری در اختیار متقاضیان با علایق مختلف قرار گیرد، پراکندگی جغرافیایی مناسب علاوه بر ایجاد ثبات امنیتی برای کشور، آموزش عالی را به مناطق دور کشور توسعه داده است و بهبود مستمر روندها و فرایندها، به کاهش بوروکراسی و سرعت تصمیم گیری در سطح واحدها و مناطق دانشگاهی منجر شده است و در مجموع این عوامل دانشگاه آزاد اسلامی را به یک دانشگاه کیفی تبدیل کرده اند.
به علاوه دانشگاه آزاد اسلامی در همه بخش های توسعه ای کشور نقشی بسزا دارد. از جمله این موارد می توان به تأثیرات زیر اشاره کرد:
- کمک به درآمدزایی جامعه از طریق ایجاد ارزش افزوده
- کمک به فقر زدایی و کاهش محرومیتها
- کمک به اشتغال زایی
- کمک به توسعه مناطق دور افتاده
- رقابتی کردن آموزش عالی
در ذیل موارد فوق را در دو محور کلی زیر خلاصه می کنیم:
أ‌. توسعه اقتصادی و اجتماعی کشور
ایجاد ده ها هزار شغل در سطح کشور، موجب افزایش ثروت عمومی و در نتیجه کاهش فقر در جامعه باید تلقی شود. اشتغال حدود 60 هزار نفر در دانشگاه آزاد اسلامی با حسابی سرانگشتی و بنابر پیش بینی های دولت که برای اشتغال ثابت هر فرد به میزان 100 میلیون ریال سرمایه گذاری نیاز است، تقریباً موجب 6000 میلیارد ریال صرفه جویی در هزینه های دولت شده است. دانشگاه آزاد اسلامی علاوه بر ایجاد 60 هزار شغل به طور مستقیم، به دلیل ایجاد قطب های توسعه ای کشور و رونقی که پیرامون خود و نیز در سراسر کشور ایجاد کرده است، موجبات اشتغال بیش از صدها هزار نفر در همه نقاط کشور را فراهم نموده است.
اگر از دیدگاه دیگر به مسأله بنگریم؛ حتی در مواقعی که یک رشته تحصیلی به شغلی درخور نیانجامد، این مهم است که بدانیم فردی که دارای تحصیلات دانشگاهی است و موفق به یافتن شغل مناسب نشده است، دارای معضلات کمتری نسبت به بیکاران فاقد تحصیلات دانشگاهی است، ضمن اینکه دانش آموختگان دانشگاهی، هم از سطح فرهنگی مناسب تری برخوردارند و هم اینکه در بسیاری مواقع خود می توانند در ایجاد اشتغال برای خویش خلاقانه عمل نمایند. به عبارتی یک جوان تحصیل کرده ممکن است تنها زمان حال را از دست داده و بی کار باشد ولی آینده را همچنان در اختیار دارد. لذا این انتقاد به دانشگاه آزاد اسلامی که موجب افزایش تحصیلکردگان بی کار شده است، انتقادی ناپخته و غیر واقعی است.
از سوی دیگر دانشگاه آزاد اسلامی نقش مهمی را در توزیع مناسبتر درآمدها در کشور ایفا نموده است، چرا که با ایجاد قطب های توسعه با توجه به پراکندگی و گستردگی خویش در دورافتاده ترین نقاط کشور، علاوه بر افزایش ضریب امنیت کشور و ارتقاء سطح فرهنگی آن مناطق که خود بحث گسترده و مفصلی است، توانسته است کمک شایان توجه و مهمی به اقتصاد منطقه ای در داخل کشور نماید و نقش مهمی در فع فقر و نابرابری و توزیع مناسب تر درآمد داشته باشد که بررسی تأثیرات هر یک از این موضوعات پروژهای مطالعاتی گسترده ای را می تواند به خود اختصاص دهد. همچنین می توان ادعا کرد مطالعه این دانشگاه در آمایش سرزمین، موضوع بسیار گسترده و قابل تأملی است که پرداختی به آن، مطالعه گسترده و خاصی را از جوانب مختلف اقتضا می کند.
2. رقابتی کردن آموزش عالی
نقش دیگر دانشگاه آزاد اسلامی در رقابتی کردن آموزش عالی کشور است. تغییراتی که در سالهای اخیر در نظام آموزش عالی کشور رخ داده است، از جمله تلاش برای کاهش بوروکراسی اداری، اعطای اختیارات بیشتر به دانشگاه ها در زمینه های آموزشی و تعیین سرفصل های دروس، افزایش نرخ رشد تحقیقات، افزایش کمی و کیفی دانشگاه ها، افزایش تعداد مجلات علمی، افزایش سهم ایران از تولید علمی جهانی و موارد متعدد دیگر، قطعاً به دلیل افزایش شتابی است که توسط دانشگاه آزاد اسلامی در نظام آموزش عالی کشور ایجاد شده است. در صورتی که ظرفیت سازی دانشگاه آزاد اسلامی در آموزش عالی کشور وجود نداشت، نرخ رشد توسعه آموزش عالی بسیار کندتر از زمان حاضر بود. نسبت کل عرضه آموزش عالی به تقاضای بالقوه آن در کشور ما 25 درصد است. سهم دانشگاه آزاد اسلامی از این نسبت بیست و پنج درصد معادل 14 درصد است. یعنی در صورت نبود دانشگاه آزاد اسلامی، نظام آموزش عالی دولتی تنها می توانست 11 درصد از تقاضای بالقوه تحصیل در آموزش عالی کشور را پاسخ گوید.
رابطه بین کمیت و کیفیت
• رابطه میان کمیت و کیفیت باید به شکل توأم وجود داشته باشد، مثل رابطه سرعت و دقت. در واقع اکنون براساس تعاریف جدید، رابطه ای خطی میان کمیت و کیفیت با شیب منفی وجود ندارد، که افزایش یکی به کاهش دیگری ختم شود. بلکه باید رشدی توأم میان این دو عنصر وجود داشته باشد.
• در مقیاسهای کوچک شاید هنوز رابطه کمیت و کیفیت به معنی افزایش یکی و کاهش دیگری باشد ولی در مقیاسهای بزرگ وجود کمیتهای بزرگ عین کیفیت است. یک سیستم گسترده بدون وجود کیفیت پایدار نیست و از دیدگاه فیزیکی خود به خود به اجزای کوچکتر تقسیم می شود. آنچه که یک سیستم بزرگ را پایدار نگاه می دارد، کیفیت است و لذا پایدار و رشد مداوم و فزاینده دانشگاه آزاد اسلامی بهترین گواه کیفیت است.
• بزرگی و کمیت دانشگاه در اندازه ای است که ناخودآگاه بر اساس درک ناصحیح از رابطه بین کمیت و کیفیت منجر به قضاوت ناصحیح در مورد پایین بودن کیفیت می شود.(1)

پی نوشت:

1. معاونت پژوهشی دانشگاه آزاد ، آذر ١٣٨٥

تحول در تولید فیلم‌ها و نمایش در سینماها

سینماها نیز یکی از محیط‌های فاسد و ضداخلاقی دوران رژیم پهلوی بود. آزادی انحطاط و فساد اخلاقی در سینماها، بیش از رادیو و تلویزیون بود. هم فضا و محیط سینماها، فضایی بسته و مستعد برای انواع آلودگی‌ها و اختلاط نامشروع زنان و مردان و نیز دختران و پسران جوان بود و هم فیلم‌هایی که نمایش داده می‌شد، مملو از صحنه‌های زشت و مستهجن بود. عادی‌ترین فیلم‌های سینمایی نیز پر از صحنه‌هایی از زنان نیمه برهنه با پوشش‌های مبتذل و آرایش کرده و نیز اختلاط نامشروع آن‌ها با مردان بیگانه و اجنبی بود.
علاوه بر آن نمایش فیلم‌های سکسی و کاملاً مستهجن و صحنه‌های وقیحانه روابط جنسی نامشروع بین زنان و مردان و نیز صحنه‌های مهیج عشق و عاشقی و مبتذل و تحریک‌کننده، از دیگر برنامه‌های نمایشی سینماها به شمار می‌رفت. فساد فیلم‌ها به حدی بود که ناگزیر بودند تماشای آن را علی‌الظاهر برای اشخاص کمتر از 18 سال ممنوع کنند. هر چنمد این ضابطه عملاً رعایت نمی‌شد و بسیاری از دختران و پسران زیر 18 سال به نیز تماشای این گونه فیلم‌ها راه می‌یافتند. از سوی دیگر روزنامه‌ها نیز مملو از آگهی‌های تبلیغاتی سینماها و دعوت مردم به تماشای فیلم‌هایی بود که تماشای آن برای اشخاص کمتر از 18 سال ممنوع بود.
به هر حال همه ی این فیلم‌ها، مخصوصاً فیلم‌های کاملاً مستهجن و سکسی، اثرات مخرب و تباه‌کنندة شدید بر روی زنان و مردان و بالاخص قشر جوان جامعه داشت. بسیاری زا روابط نامشروع و ضداخلاقی زنان و مردان هنرپیشه در فیلم‌های سینمایی، عملاً برای جوانان جنبه آموزشی داشت و جوانان به تقلید از اعمال و کردار آن‌ها در جامعه و محیط خانوادگیع به کرات مرتکب خلاق اخلاق و عفت می‌شدند.
پیروزی انقلاب اسلامی ایران به این مفسده نیز پایان داد و نمایش فیلم‌های خلاف اخلاق و عفت را به کلی از سینماها حذف کرده و از بین برد. البته حاکمیت سال‌های طولانی فیلم‌های فاسد بر پردة سینماها و کارگردانان موجب شده بود که حتی نام سینما و این هنر به بدی در ذهن‌ها و خاطره‌ها باقی بماند. حتی تا سال‌ها پس از انقلاب، بسیاری از مردم متدین و مذهبی تمایلی به رفتن به سینما از خود نشان نمی‌دادند. امروز به برکت انقلاب اسلامی، فیلم‌های سالم و مفید زیادی در سینماها به پرده ی نمایش درمی‌آید و از آن مفاسد اخلاقی، چندان خبری نیست.

تحول در صنعت پتروشیمی

شروع صنعت پتروشیمی در ایران به سال 1337 و تأسیس واحد کود شیمیایی مرودشت بازمی‌گردد. از آغاز پیدایش این صنعت در ایران تا سال 1357 (یعنی 20 سال)، حدود 4/2 میلیارد دلار در صنعت پتروشیمی سرمایه‌گذاری یا تعهد پرداخت شده و ظرفیت تولید به مرز 1/4 میلیون تن در سال رسید در زمانی که صنعت پتروشیمی در جهان به سرعت در حال رشد و گسترش بود، ایران به علت در اختیار نداشتن دانش فنی و حاکمیت حکومت غیرمردمی، از قافله رشد صنعت پتروشیمی عقب ماند و فرصت‌های ارزشمندی را در این زمینه از دست داد. در فاصله سال‌های 1352 تا 1357 که به دوران طلایی رشد صنعت پتروشیمی در جهان معروف است، سرمایه‌گذاری در این صنعت در ایران تنها حدود یک میلیارد دلار بود.(١)
پس از انقلاب نیز، سال‌های 58-1367 به عنوان سالهای رکود و توقف در صنعت پتروشیمی محسوب می‌شود. در این دوره چون بیشتر واحدهای پتروشیمی در مناطق جنگی و در معرض تهاجم قرار داشتند، تولید در حداقل میزان خود بود. با این همه با صرف 26/2 میلیارد دلار، توان تولید با افزایش 3/1 میلیون تن در سال به 4/5 میلیون تن در سال رسید. دوره 1367 تا 1357 دوران اوج شکوفایی صنعت پتروشیمی در طول تاریخ ایران است. در این دوره ی کوتاه، با سرمایه‌گذاری حدود 4/7 میلیارد دلار، مجتمع‌های موجد با ظرفیت 4/5 میلیون تن در سال بازسازی شدند، در نتیجه ظرفت تولید مواد پتروشیمی کشور در سال 1375 تا مرز 5/10 میلیون تن در سال افزایش یافت(٢). این میزان در سال 1379 به بیش از 13 میلیون تن رسیده است. (٣)
در سال 1379 میزان تولید سالانه پتروشیمی به بیش از 3 برابر میزان تولید سال 1357(یعنی سال پایانی رژیم پهلوی) افزایش یافت.
از برنامه دوم توسعه به بعد، سیاست صنعت پتروشیمی کشور، افزایش صادرات و ورد به بازارهای جهانی (ضمن تأمین نیاز بازار داخلی) بوده است. هم اکنون (٤) صادرات محصولات پتروشیمی بیشترین صادرات غیرنفتی کشور است. صادرات پتروشیمی از 29 میلیون دلار در پایان جنگ (در سال 1367) به 800 میلیون دلار در سال 1379 رسیده است. یعنی حدود 28 برابر شده است. مقدار فروش داخلی شرکت ملی صنایع پتروشیمی نیز از 578 هزار تن در سال 1368 به 3900 تن در سال 1379 رسیده است یعنی حدود 7 برابر شده است(٥). امروز صنعت پتروشیمی با تولید 24 تن محصول در دقیقه و 80 نوع مواد تأمین کننده مواد اولیه 6000 کارخانه در سراسر کشور می‌باشد(٦).

پی نوشت:

١- سیمای سازندگی، جلد١، ص ١٩٨.
٢- همان.
٣- کارنامه پتروشیمی، ص ٤.
٤- سال ١٣٧٩.
٥- کارنامه پتروشیمی، ص ٤.
٦- همان، ص ١٦

تحقیر استکبار جهانی

یکی از دستاوردهای بزرگ و اعجاب برانگیز انقلاب اسلامی ایران در سطح جهان، شکستن ابهت پوشالی قدرتهای شیطانی شرق و غرب و تحقیر آنها، مخصوصاً استکبار غرب به سرکردگی آمریکا است.
سالهای طولانی در اثر تبلیغات و نیز اعمال زور قدرتهای استکباری شرق و غرب، نفوذ ناپذیری قدرت آنها و یکه تاز بودن آنان در صحنه جهانی، این باور در همه مردم جهان به وجود آمده بود که آنها دارای قدرت بسیار هستند و به هیچ وجه نمی شود با آنان مقابله کرد. این فکر در بین برخی مبارزان هم رسوخ کرده بود که جز با اتکاء به یکی از دو ابرقدرت شرق یا غرب نمی‌توان در جغرافیای سیاسی جهان حضور یافت و به حیات خود ادامه داد. برخی گروهها به شرق وابسته شده و بعضی به غرب گرایش پیدا کردند.
تا قبل از پیروزی انقلاب اسلامی، کسی باور نمی‌کرد بتوان در برابر قدرت شیطانی بزرگ آمریکا و ابرقدرت شوروی، عرض اندام کرده و در برابر آن ایستادگی کرد. اما پیروزی انقلاب اسلامی ایران که سرنگونی رژیم ستمشاهی را به دنبال داشت، اولین ضربۀ محکم و اساسی را به غرور و ابهت پوشالی آمریکا وارد آورد، زیرا پشتوانۀ اصلی رژیم پهلوی، آمریکا بود و آمریکاییان تا آخرین لحظات پیروزی انقلاب (و حتی بعد از آن) به حمایت از رژیم منحوس پهلوی ادامه دادند. آمریکا تصور این را هم نمی‌کرد کهبا داشتن قدرت جهانی، حمایت از رژیمی (آن هم رژیم محمد رضا پهلوی که از ابتدا زیر نظر آنان بزرگ شده و قدرت یافته بود) را در دستور کار خود داشته باشد و از حفظ آن عاجز مانده و ناتوان شود.حتی خود رژیم پهلوی نیز برای نشان دادن استحکام سلطنت خود، حمایت و پشتیبانی آمریکا را به رخ مبارزین می‌کشید. در این رابطه، برژنیسکی مشاور امنیت ملی رئیس جمهور آمریکا در دولت کارتر، در بخضی از خاطرات خود می نویسد: «ایران [منظور در واقع انقلاب اسلامی و حکومت اسلامی ایران است] بزرگترین شکست کومت کارتر بود... سقوط شاه از نظر استراتژیک نتایج مصیبت باری برای آمریکا به بار آورد و از نظر سیاسی، برای خود کارتر فاجعه آمیز بود.1»
حوادث بعدی و اقدامات مهم دیگر انقلاب اسلامی ایران در برابر قدرتهای شیطانی، بر ابعاد و گستردگی تحقیر ابرقدرتها و شکستن قدرت دروغین آنها افزود. از جمله این حوادث و اقدامات، موارد زیر می‌باشد:
- تسخیر لانه جاسوسی آمریکا در ایران که با عنوان سفارتخانه، مشغول توطئه بر علیه انقلاب بود.
- جهانی کردن شعار مرگ بر آمریکا
- خنثی کردن محاصره‌های اقتصادی، سیاسی و نظامی
- ایستادگی در برابر حظور نظامی نامشروع ناوگانهای آمریکا در خلیج فارس
- ایستادگی در برابر حمله نظامی به طبق
- تسلیم نشدن در برابر حمله موشکی آمریکا به هواپیمای مسافربری ایران در خلیج فارس
- پاسخ منفی دادن به التماس آمریکا برای مذاکره و برقراری روابط سیاسی
شکستن ابهت پوشالی ابرقدرتها، مخصوصاً آمریکا، بازتاب مهمّی در جهان به دنبال داشت. مردم مسلمان و مستضعف جهان و حرکتهای آزادیبخش پی به ضعف و ناتوانی آمریکا برده و شکست قدرت اسطوره‌ای آن را به چشم خود مشاهده کردند. مردم جهان به این باور رسیدند که قدرت آمریکا در برابر قدرتهای الهی و مردمی ناچیز بوده و قدرت واقعی آن، بسیار کمتر از آن چیزی بوده که همیشه در جهان تبلیغ و ترویج می‌شده است.
خبرگزاریها و مطبوعات جهنی هم لب به سخن گشوده و به این تحقیر آمریکا اعتراف کردند. هفته نامه اشپیگل آلمانی می‌نویسد: «آیت اللّه خمینی با تحریک مسلمانان، غرب را شوکه کرد و پس از سقوط شاه به تحقیر آمریکا، شیطان بزرگ پرداخت.2» رادیو نروژ می‌گوید: آیت اللّه امام خمینی رهبر و شخصیتی بود که طی ده سال بارها آمریکا را تحقیر کرده و آبروی آن کشور را برد. آیت اللّه امام خمینی نشان داد محرومین می توانند در قبال ابرقدرتها پایداری کنند.٣»
کار به جایی می رسد که خود رادیو آمریکا هم اعتراف به ناتوانی آمریکا کرده و به نقل از روزنامه شیکاگو تریبون می‌گوید: «آیت اللّه خمینی آمریکا را بارها با ناتوانی مواجه ساخت و در این مورد به آمریکا درس داد و دو رئیس جمهوری آمریکا را با ناامیدی روبه رو ساخت.شاید تا به حال در هیچ دوره‌ای از سالهای اخیر برنامه ریزان سیاسی آمریکا با چنین وضعیتی رو به رو نشده بودند که کشوری در مقابل نفوذ نظامی، سیاسی و اقتصادی آمریکا مصونیت داشته باشد.4»
این دستاورد عظیم جهانی انقلاب اسلامی برای مردم قهرمان ایران و کلّیه مسلمانان و مستضعفان جهان، عزّت و افتخار و برای دشمنان کینه توز آن، ذلّت و خواری به همراه داشت. این نعمت بزرگ انقلاب از سوی بنیانگذار کبیر انقلاب اسلامی امام خمینی (ره) نیز مورد تأکید قرار گرفته است. در این رابطه، حضرت امام در یکی از سخنرانیهای خویش در سال 1358 چنین فرمودند:«شما بدانید که این نهضت شما ملّت ایران، این عظمت قدرتهای بزرگ که با تبلیغات تحمیل کرده بودند بر دماغها که اصلا نمی‌شود با انگلستان درافتاد، حالا هم دیگر اصلا با آمریکا نمی‌شود دیگر درافتاد، این عظمت را شکست. یعنی شما ملّت عزیز ایران زن و مردتان ریختند در خیابانها و با فریاد اللّه اکبر، این عظمتی که در قلوب اشخاص پیدا شده بود و ملّتها را وادار می‌کرد که ساکت باشند، مبادا یک وقتی بربخورد به آنها، این را شکست ... نهضت شما الان این معنا را هم شکست در دنیا که نمی‌شود در مقابل آمریکا [ایستاد].5»
و در پیام حج سال 1366 فرمودند:«من با اطمینان می‌گویم، اسلام ابرقدرتها را به خاک مذلّت می‌نشاند. اسلام موانع بزرگ داخل و خارج محدودۀ خود را یکی پس از دیگری برطرف و سنگرهای کلیدی جهان را فتح خواهد کرد.6»
در این مورد رهبر معظّم انقلاب فرمودند:«انقلاب شما حریم دروغین قدرتها و قلدرها را شکست. آمریکا به عنوان ابرقدرت، یک روز آمریکا بود، اما امروز دیگر نیست. امروز شما ببینید که در چند نقطه از نقاط عالم، مردم عکس رئیس جمهور آمریکا را آتش می‌زنند یا پرچم آنها را به آتش می‌کشند؟ چند جا از نقاط عالم، ملّتها و توده‌های مردم، مشت گره می‌کنند و مرگ بر آمریکا می‌گویند.7»
یکی از موارد مهم تحقیر و شکست آمریکا، که برای آنها بسیار سنگین و گران تمام شد، تسخیر لانۀ جاسوسی آمریکا در ایران بود که به نام سفارتخانه عملا به توطئه و براندازی نظام جمهوری اسلامی ایران مشغول بود. در 13 آبان 1358 دانشجویان مسلمان پیرو خط امام با شجاعت بی‌نظیری لانۀ جاسوسی آمریکا را تسخیر نموده و جاسوسان به ظاهر دیپلمات آن را به گروگان خویش گرفتند.
این حرکت که با حمایت قاطع امام خمینی(ره) و توده مردم ایران مواجه شد، ضربۀ بسیار محکمی بر پیکر آسیب دیدۀ آمریکا در اثر سقوط شاه، وارد آورد. ویلیام سولیوان آخرین سفیر آمریکا در رژیم پهلوی، پیرامون این اقدام انقلابی با اعتراف به تحقیر آمریکا چنین می‌نویسد: «روش سست و بی‌بنیاد حکومت کارتر در سیاست خارجی و اقدامات نامعقول برژینسکی که هنوز قادر به درک واقعیت مسائل ایران نبود، در نوامبر 1979 به گروگان‌گیری اعضای سفارت آمریکا منجر شد و یک دوران تحقیر ملی که در تاریخ آمریکا نظیر آن دیده نشده است، آغاز گردید.9»
به دنبال این حرکت انقلابی مردم ایران، آمریکا تلاش کرد با تهدید و ایجاد رعب و وحشت، مردم مبارز ایران را مرعوب کند، ولی امام خمینی(ره) با قاطعیت و شجاعت تمام در سخنرانی مورخ 17 آبان 1358 خویش در جمع دانشجویان فرمودند:«آمریکا هیچ غلطی نمی‌تواند بکند. صحبت این که اگر دخالت نظامی بکند ما چه خواهیم کرد، غلط است ... غلط می‌کند! نترسید، نترسید ... آمریکا عاجزتر از این است که در ایران دخالت نظامی بکند...9»
تاچر نخست وزیر وقت انگلیس نیز با اعتراف به قدرت انقلاب اسلامی، عملا به حقارت غرب در برابر آن اذعان نمود و گفت: «ما غربیها در دهه 1980 از وسایل نظامی و ابزار جنگی شوروی و اقمارش واهمه نداریم. زیرا اگر بلوک شرق و اعضای پیمان ورشو مجهز به سلاحهای نظامی بوده و به ادوات مخرب ویرانگر مسلح می‌باشند، ما نیز به سلاحهای مدرت و پیشرفته مسلح و مجهزیم، لکن از حضور فرهنگ اسلامی انقلاب ایران می‌ترسیم.10»
ایران اسلامی به عنوان کشوری که مرزهای مشترک طولانی با ابرقدرت شرق وقت داشت، هرگز مرعوب قدرت آن نیز نشد و همان ایستادگی و مقاومتی را که در برابر غرب داشت، در برابر شرق نیز به نمایش گذاشت. شعار «نه شرقی، نه غربی، جمهوری اسلامی» دقیقاَ «نه» گفتن به هر دو ابرقدرت بود. حضرت امام همان گونه که غرب را ناچیز می‌شمرد، شرق را نزی تحقیر می‌کرد و از قدرت پوشالی آن واهمه‌ای نداشت. یکی از موارد مهم تحقیر ابرقدرت شرق که جنبۀ بسیار محترمانه و باوقاری داشت، ارسال پیام تاریخی حضرت امام به گورباچف و دعوت ابرقدرت شرق به اسلام بود. یعنی امام نه تنها مرعوب ابرقدرت شرق نشده بود، بلکه انقلاب اسلامی ایران را در آن چنان موضع بالاتر و برتری می‌دید که این ابرقدرت را به راه خویش و اسلام دعوت کرد.
گورباچف که تحت تأثیر شدید این پیام قرار گرفته بود، بعدها با اقرار به عظمت انقلاب اسلامی ایران، مراتب تحقیر ابرقدرت شرق در برابر آن را محترمانه اعتراف کرده و گفت: «پیام آیت اللّه خمینی برای من، پیام به تمام اعصار در طول تاریخ بود و زمانی که من این پیام را در یافت کردم، این گونه انگاشتم که شخصی که این پیام را نوشته فردی متفکر و دلسوزاسلامی ایران، مراتب تحقیر ابرقدرت شرق در برابر آن را محترمانه اعتراف کرده و گفت: «پیام آیت اللّه خمینی برای من، پیام به تمام اعصار در طول تاریخ بود و زمانی که من این پیام را دریافت کردم، این گونه انگاشتم که شخصی که این پیام را نوشته فردی متفکر و دلسوز برای سرنوشت جهان است. من از این که با دقّت به آن گوش دادم و آن را مطالعه کردم، برای سرنوشت جهان است. من از این که با دقّت به آن گوش دادم و آن را مطالعه کردم، استنباط کردم که کسی است که برای جهان نگران است... آیت اللّه خمینی توانست اثری بزرگ در تاریخ نوین جهان بگذارد. ما زمانی که این پیام را در جلسه کمیته مرکزی حزب کمونیست مطرح کردیم، برای اعضای حزب که نیمی از جهان را در اختیار داشت، بسیار غیرمنتظره بود و نسبت به پیام به دیده احترام می‌نگریستند.من از ایشان با احترام عمیق یاد می‌کنم و معتقدم که آیت اللّه خمینی فراتر از زمان می‌اندیشید و در بعد مکان نمی‌گنجید... اگر ما پیش بینی آیت اللّه خمینی را جدّی‌تر می‌گرفتیم، امروز قطعاً شاهد چنین وضعیتی نبودیم و اجازه نمی‌دادیم که وضعیت کشور به چنین حالتی درآید.11»

پی نوشت:

1. سولیوان و پارسونز، خاطرات دو سفیر، صفحه 511.
2. دفتر سیاسی سازمان عقیدتی سیاسی نیروی انتظامی، نشریه داخلی نگرشی بر تحوّلات سیاسی، شماره 14، صفحه 23.
3. روزنامه اطلاعات مورخ 23/11/1368.
4. همان.
5. صحیفه امام، جلد 11، صفحه 336 و 337.
6. فریاد برائت (پیام امام به حجاج بیت اللّه الحرام)، صفحه 13.
7. حدیث ولایت (مجموعه رهنمودهای مقام معظّم رهبری) جلد 6، صفحه 221.
8. سولیوان و پارسونز، خاطرات دو سفیر، صفحه 255.
9. در جستجوی راه از کلام امام، دفتر چهاردهم، صفحه 455.
10. معاونت فرهنگی سازمان تبلیغات اسلامی، انقلاب اسلامی در چشم انداز دیگران، صفحه 117.
11.ویژه نامه جمهوری اسلامی، مورخ 10/7/1378.

تأسیس بسیج و برکات آن

از دیگر دستاوردهای برجسته و مهم انقلاب اسلامی ایران، تشکیل ارتش گسترده اسلامی و مردمی یعنی بسیج مستضعفان می‌باشد. دستور تأسیس بسیج مستضعفان - و به تعبیر حضرت امام (ره) ارتش 20 میلیونی – به عنوان یکی از بازوهای مهم دفاعی کشور در تاریخ 5 آذر سال 1358 از سوی امام خمینی(ره) صادر شد. به تعبیر رهبر معظّم انقلاب حضرت آیت الله خامنه‌ای:
«بسیج یکی از برکات انقلاب و از پدیده‌های بسیار شگفت‌آور مخصوص این انقلاب است(1).»
ایشان در جای دیگر با یاد کردن از بسیج به عنوان یکی از افتخارات انقلاب و حضرت امام(ره) می‌فرمایند:
«یکی از افتخارات انقلاب اسلامی و بخصوص از افتخارات بزرگ امام راحل عظیم الشان (رضوان الله علیه) تشکیل ارتش بیست میلیونی بود (2).»
الف- ویژگی‌های بسیج
ویژگی ها و خصوصیات منحصر به فرد بسیج، اهمیت آن را به عنوان یک دستاورد شگفت‌آور انقلاب، بیش از پیش نمایان می‌کند. برخی از این ویژگی‌ها عبارتند از :
1- اسلامی بودن
از مهم‌ترین ویژگی‌های بسیج اسلامی بودن آن است. تدین و دینداری خمیرمایه اصلی عناصر و اعضاء بسیج بوده و به عنوان یکی از ارکان مهم تشکیل دهنده ساختار آن می باشد.
2- مردمی بودن
از دیگر خصوصیات بارز و برجسته بسیج، مردمی بودن آن است. در واقع بسیج نهایت تجلّی بروز یک ارتش مردمی و عالی‌ترین مرتبه تعامل نیروهای مسلح یک کشور با توده مردم خود می‌باشد. نیروهای بسیج که با میل و رغبت و به صورت اختیاری و داوطلبانه به عضویت این نهاد مقدس در می‌آیند، از توده‌ی مردم سراسر کشور می‌باشد؛ مردمی که نظام حکومتی خویش را خود انتخاب نموده و به آن عشق و علاقه دارند وبین حکومت و خود فاصله‌ای نمی‌بینند. رهبر معظّم انقلاب اسلامی می‌فرمایند:
«بسیج، یک سازمان مشخص رزمی- مثل دیگر سازمانها- نیست. بسیج، یعنی متن ملّت و همه‌ی آحاد مؤمن و یک حقیقت گسترده در تمام زوایای جامعه».(3)
3- حضور همه اقشار جامعه در بسیج
یکی از ویژگی‌های جالب بسیج، حضور اقشار مختلف و گوناگون جامعه در آن می‌باشد. بسیج، نهادی مردمی است که همه اقشار اعم از کارگر، کارمند، کاسب، دانشجو، دانش آموز، مهندس، پزشک، استاد، معلّم، شهری، روستایی، زن و مرد در آن حضور و عضویت دارند، که به نوعی جامعیت و همه نگری آن را نشان می‌دهد. از سوی دیگر این ویژگی، مقبولیت و محبوبیت بسیج را در میان اقشار گوناگون جامعه به نمایش می‌گذارد.
رهبر معظّم انقلاب اسلامی می‌فرماید:
«بسیج در همه‌ی قشرهاست؛ در قشرهای جوان، در قشرهای پیر، در قشرهای دانشگاهی، در قشرهای دانشجویی، در قشرهای کارگری، در قشرهای کاسب و پیشه ور، در قشرهای روحانی، بسیج، اختصاص به یک منطقه‌ی جغرافیایی و یک منطقه‌ی انسانی و طبقاتی و قشری ندارد، همه جا هست.»(4)
4- حضور همه اقوام کشور در بسیج
دیگر خصوصیات مهم بسیج، عضویت و حضور همه اقوام کشور اعم از فارس، ترک، کرد، لر، بلوچ، عرب، گیلک در آن می‌باشد. این ویژگی نیز یکپارچگی و وحدت ملی کشور را علی رغم حضور اقوام مختلف در آن، نشان می‌دهد.
5- حضور همه گروه‌های سنی در بسیج
یکی دیگر از ویژگی‌های جالب بسیج، حضور گروه‌های سنی مختلف جامعه در آن می‌باشد. در این ارتش مردمی، از دانش آموزان و نوجوانان کم سن و سال گرفته تا افراد مسن و کهن سال عضویت دارند. این ویژگی نیز روحیه مسؤولیت‌پذیری و احساس تکلیف نسبت به کشور را در بین اعضاء جامعه نشان می‌دهد.
6- حضور زنان و دختران در بسیج شاید بدون مبالغه گفت یکی از ویژگی‌های منحصر به فرد ارتش مردمی بسیج، حضور فعّال و جدّی دختران و زنان در کنار برادران بسیجی خود می‌باشد. دختران و زنان مؤمن و متدیّن، دوشادوش برادران بسیجی خود، حضوری مفید و مؤثر در بسیج داشته و در دفاع از آرمان‌های آن تا پای جان مصمّم می‌باشند. این حضور علاوه بر این که خود فی نفسه دارای نقش و تأثیر می‌باشد، در تقویت روحیه و آرامش روانی پسران و مردان بسیجی نیز نقش بسیار مهمّی دارد و موجب می‌شود آن‌ها با آگاهی از این که خواهران و مادران خویش مؤید و پشتوانه آنان می‌باشند، با احساس آرامش لازم، وظیفه خود را بهتر انجام دهند.
7- اخلاص و ایثار بسیجان
یکی از حضوصیات مهم اعضاء بسیج، اخلاص، ایثار، صفای روحی و باطنی آن‌ها می‌باشد. تدین و تعهد اسلامی آنان و نیز عضویت اختیاری و همراه با میل و رغیت در بسیج، آن هم بدون چشم داشت مالی و حقوقی، از جمله مواردی است که به تقویت این ویژگی یعنی اخلاص و صفای باطنی بسیجیان کمک شایانی می‌کند. در مورد این ویژگی حضرت امام خمینی(ره) می‌فرمایند:
«بسیج شجرة طیبّه و درخت تناور و پرثمری است که شکوفه‌های آن بوی بهار وصل و طراوت یقین و حدیث عشق می دهد... من همواره به خلوص و صفای بسیجیان غبطه می‌خورم واز خدا می‌خواهم تا با بسیجیانم محشور گرداند، چرا که در این دنیا افتخارم این است که خود بسیجی‌ام(5).»
8- حضور بسیج در همه جای کشور
از دیگر ویژگی‌های بسیج، حضور آن در همه نقاط کشور می باشد. پایگاه‌های بسیج در محلّه ها و مساجد شهرها و روستاهای سراسر کشور استقرار یافته است. این استقرار به قدری گسترده و فراگیر است که تقریباً در همه محله‌ها و منطق مسکونی شهری و روستایی کشور، بسیج حضور دارد. بدون تردید این حضور فراگیر و گسترده از لحاظ حفظ دستاوردهای انقلاب اسلامی و مقابله با عناصر ضد انقلاب داخلی و خارجی بسیار حائز اهمّیت است و از نظر ایجاد امنیت داخلی و ملی نقش بسیار مهمّی را ایفا می‌کند.
9- امتحان پس دادن بسیج
دیگر خصوصیت ارزشمند بسیج، این است که با توجه به وقوع جنگ تحمیلی هشت ساله و نیز تهدیدها و اقدامات عوامل ضد انقلاب داخلی در طول سال‌های پس از انقلاب، بسیج توانسته است در هر دو جبهه، حضوری مؤثر و موفق و تعیین کننده داشته باشد. بی‌شک موفقیت مقاومت و دفاع مقدس هشت ساله در برابر تجاوز دشمن بعثی عراق و نیز مقابله با عناصر ضد انقلاب داخلی، مدیون حضور بسیج بوده و بدون آن، کسب چنین توفیقی غیر ممکن بود. این موفقیت، بسیج را به عنوان نیروی امتحان پس داده و توانا در عرصه ایجاد امنیت داخلی و ملی کشور معرفی کرده است.
10- با انگیزه و فداکار بودن و مسؤولیت‌پذیری
بسیجی در هر میدانی که نیاز نظام جمهوری اسلامی و انقلاب باشد حضور می‌یابد. از دفاع نظامی در برابر تجاوزات – که در هشت سال دفاع مقدس صحنه‌های حماسی و به یاد ماندنی آن را مشاهده نمودیم- تا حضور در صحنه‌های سازندگی و بازسازی ور شد اقتصادی و محرومیت زدایی از مردم و مناطق محروم، تا بسیج در ریشه کنی فلج اطفال و تأمین بهداشت عمومی، تا حفظ امنیت مردم در برابر اشرار و اغتشاش‌گران، تا حضور در مرزها و جلوگیری ازترانزیت مواد مخدّر و اعتیاد جوانان، همه‌ی این میدان‌ها؛ مسؤولیت‌پذیری، انگیزه بالا و فداکاری بسیجیان را بارها و بارها آزموده و ثبت نموده است. رهبرمعظّم انقلاب اسلامی، در توصیف این ویژگی بسیجیان، می‌فرمایند:
«و آن کسانی که اگر جان لازم باشد، می‌دهند، اگر مال لازم باشد، می‌دهند؛ اگر حضور به تن و جسمشان لازم باشد، آن را حاضر می‌کنند؛ اگر بحث سازندگی باشد، پا وسط میدان می‌گذارند؛ اگر بحث دفاع باشد، در وسط میدان می‌آیند؛ اگر لازم باشد برای هدف‌های کشور، خود را از لحاظ علمی آماده کنند، این ‌کار را می‌کنند؛ هرچه هدف‌های والا از آن‌ها بخواهند حاضرند آن را تقدیم بکنند؛ آن جمعی که این خصوصیات را دارند، اسمشان بسیج است.»(6)
11- منطقی بودن، هم در اندیشه و هم در عمل
تبلیغات مسموم دشمنان در پی آن است تا بسیج و بسیجی را امواج انسانی کور بنامد. در حالی که کارنامه درخشان بسیج، بخوبی، خلاف بودن این تبلیغات را نشان می دهد. تفکّر بسیجی، یک حقیقت بزرگی است که هم در عرصه اندیشه و هم در میدان عمل بخوبی می داند چه می‌کند و چه چیزی را انتخاب نموده است. منطقی می اندیشد و منطقی عمل می کند و از سر عشق و دلبستگی به عظمت و آبروی اسلام و ملّت مسلمان و رهبری وارسته ی آن، انگیزه و شور و اخلاص کم نظیری نشان داده و با جان و دل، اقدام می کند. این حالت است که پیش برنده بسیج و به وجود آورنده صحنه های حماسی است و چشم دشمنان را خیره ساخته است.
«هم درجنگ تحمیلی، هم پیش از آن و هم بعد از آن تا امروز، اساس فضیلت، متوجه به بسیج است. خودحرکت بسیج هم، از روز اوّل تا امروز، یک حرکت خردمندانه بوده است. به تبلیغات دشمنان، که بهترین جوانان ما و فدارکارترین و با صفاترین و نورانی‌ترین عناصر این ملّت را، به تعصّب و تحجّر رمی [نشانه و تیراندازی] می‌کنند، کاری نداریم. روشن بینی، حرکت منطقی و خردمندانه، محاسبات دقیق، کار دقیق و نتایج علمی، جزو خصوصیاتی بوده که از روز اوّل تا امروز، در بسیج مردمی محسوس بوده است.»(7 )
ب- نقش بسیج
با توجه به ویژگی ها و خصوصیات بسیج که در بالا به آنها اشاره کردیم، شش نقش مهم و اساسی برای بسیج متصور است. این‌‌ها مواردی احتمالی وظن و گمانی نیستند، بلکه نقش‌هایی هستند که در گذشته و حال وجود داشته و دارد و به مرحله اجرا درآمده و به صورت مستمر در آینده نیز وجود خواهد داشت. این شش نقش مهم عبارتند از:
1- دفاع از آرمان ها و دستاوردهای انقلاب اسلامی ایران
تجربه عملی بیست و چند ساله گذشته کشور نشان می‌دهد که هرگاه آرمانها و دستاوردهای انقلاب اسلامی در معرض خطر و تهدید قرار گرفته است، بسیج نقش خود را بخوبی ایفا نموده و موفقیت لازم را نیز کسب کرده است. البته هر چند ممکن است در برخی موارد نقصان‌هایی بوده و یا کارشکنی‌هایی از سوی مخالفین بسیج صورت گرفته باشد، اما در مجموع، بسیج کارنامه بسیار موفّقی داشته است.
در این رابطه حضرت امام خمینی(ره) می‌فرمایند:
«رحمت و برکات خداوند بزرگ بربسیج مستضعفان که بحقّ پشتوانه انقلاب اسلامی است(8).»
و رهبر معظّم انقلاب نیز چنین می فرمایند:
«اگر بگوییم قوام انقلاب به بسیج است، حرف گزافی نگفته‌ایم(9).»
و می‌فرمایند:
«دفاع از این نظام، اوّلین و مقدّس ترین و واجب‌ترین فرایض ملّت ایران است، و بسیجی کسی است که دفاع از انقلاب را به عهده می‌گیرد؛ چون در حقیقت از اسلام و قرآن دفاع کرده است.»(10)
2- بازوی کمکی برای ارتش و سپاه
دومین نقش مهم بسیج این است که به عنوان یک نیروی گسترده مردمی و قدرتمند بمثابه یک نیروی کمکی و تقویتی برای ارتش و سپاه پاسداران و حتی نیروی انتظامی آماده خدمتگزاری است. هرگاه ارتش و سپاه در انجام مأموریت های خویش و دفاع از کیان ایران اسلامی و ملّت عزیز ایران و نیز نیروی انتظامی در امور داخلی شهرها و مناطق کشور نیاز به کمک داشته باشند، بسیج با انگیزه ، پر انرژی و پرتوان آماده همکاری می‌باشد. رهبر معظّم انقلاب اسلامی می فرمایند:
«یکی از ثمرات عظیم بسیج این است که به برکت آن، سپاه پاسداران از یک سازمان کوچک و محدود، به یک سازمان رزمی کارآمد و وسیع تبدیل شد و توانست آن افتخارهای سرافراز کننده را در طول دوران جنگ تحمیلی و پس از آن در مقابل چشم ملّت ایران از خود نشان دهد.»(11)
3-نقش بازدارندگی دربرابر تعرضات دشمنان
سومین نقش برجسته بسیج، نقش بازدارندگی و پیشگیرانه آن در برابر تهاجمات و تعرضات احتمالی دشمنان خارجی و داخلی انقلاب اسلامی ایران می‌باشد. ویژگی‌ها و خصوصیات برجسته بسیج که آن را به عنوان یک ارتش گسترده مردمی پرقدرت و با انگیزه حاضر در اقصی نقاط کشور درآورده است، موجب می‌شود که دشمنان داخلی و خارجی انقلاب به سادگی نتوانند هوس تعرض و تهاجم به جان و مال و نوامیس مردم را کرده و استقلال و امنیت کشور به مخاطره اندازند. مسلماً این نقش اساسی بسیج از نظر امنیت ملی اهمّیت فراوانی داشته و تأثیر آن را در حفظ نظام اسلامی و آرمان‌های مقدس آن نشان می‌دهد.
4- عامل ایجاد و حفظ امنیت در کشور
امنیّت، ازجمله عناصر اصلی حضور یک حاکمیت مقتدر است. نظام جمهوری اسلامی، با تکیه بر توده ی مردم، امنیتی شایسته را با وجود تمام دشمنی های بین المللی و داخلی، در کشور پدید آورد. مخدوش کردن این امنیت، یکی از مهم‌ترین اهداف دشمنان است. ناآرامی‌ها، هرج و مرج، اغتشاش و شرارت‌ها و عدم کنترل مرزها از جمله عوامل نقض کننده امنیت کشور است.
بسیجیان در تأمین و حفظ امنیت کشور، رکن اصلی به حساب می‌آیند و در عمل، اقتدار خود را در صحنه‌ها نشان داده‌اند. فتنه تیرماه 1378در تهران و حضور بسیج مردمی دردفع این فتنه، بخوبی در یادها مانده است.
رهبر معظّم انقلاب اسلامی می فرمایند:
«ما در میدان جنگ هم اگر بسیج را نداشتیم، کُمیتمان لنگ بود. در دوران بعد از پایان جنگ هم اگر بسیج نمی‌بود و اگر امروز هم نباشد، کُمیت این انقلاب و این نظام و همه‌ی حرکت‌های سازنده‌ی این کشور لنگ است. انکار بسیج و بی‌احترامی به آن، یا نابخردانه است، یا خائنانه است. تا وقتی برای این کشور امنیت لازم است، تا وقتی که این کشور و این ملّت به امنیت احتیاج دارد یعنی همیشه؛ - چون همیشه احتیاج به امنیت هست- به نیروی بسیج، به انگیزه‌ی بسیج، به سازماندهی و به عشق و ایمان بسیجی احتیاج هست.»(12)
5- نیروی اصلی در سازندگی کشور
در صحنه استقلال و آبادانی و سازندگی کشور نیز، بسیج نیرویی کارآمد و فداکاراست. بسیج و تفکّر بسیجی می تواند مسؤولان نظام را در سازندگی سریع و مستمر کشور یاری نماید.حضور بسیج در کشاورزی، حفظ و توسعه جنگل‌ها، افزایش تولید کارخانجات و راه اندازی صنعت کشور بویژه در نفت و پتروشیمی، بهداشت و واکسیناسیون، ازجمله میدان‌هایی است که کارآمدی بسیج را در استقلال اقتصادی و سازندگی کشور به اثبات رسانده است.
«امروز، روزی است که همه‌ی نیروها باید همه ی سرمایه‌های علمی، فکری، تخصصی، تجربی، مادّی و معنوی خود را هم‌چون بسیجیان میدان جنگ، پشت سردولت به میدان سازندگی وارد کنند. دولت به شکل بسیجی عمل کرده و نیروهای کارآمد بسیجی را به حضور در میدان سازندگی تشویق کند و با برنامه‌ریزی جامع، جایگاه هر قشر و هر فردی را در جهاد بازسازی کشور تعیین کند».(13)
برخی از فعالیت های بسیج در عرصه های مختلف اجتماعی فرهنگی عبارتنداز:
- تجهیز و سازماندهی 200 تیم اضطرای پزشکی .
- اعزام تیم‌های درمانی به مناطق محروم.
- برگزاری بزرگداشت ایثارگران.
- راه اندازی بیش از 718 کانون فرهنگیان آموزش و پرورش.
- تشکیل قرارگاه مرکز امر به معروف و نهی از منکر سیدالشهداء(ع).
- تشکیل 29 قرارگاه استانی و 300 مرکز اجرایی امر به معروف و نهی از منکر در شهرستان‌ها.
- کشف و ضبط انواع مواد مخدر و عکس های مبتذل و مشروبات الکلی و دستگیری و مبارزه با انواع مفاسد اجتماعی و قاچاقچیان.
- برگزاری اردوهای طرح ولایت برای دانش آموزان به طور همه ساله.
- تأسیس 500 پایگاه علمی برای کمک به پیشرفت علمی و تحصیلی دانش آموزان.
- برگزاری اردوهای رزمی - فرهنگی برای ایجاد آمادگی و نشاط در دانش آموزان.
- اقدام در جهت ورزش های همگانی و توسعه آن در بین دانش آموزان.
- راه اندازی 2106 هیأت قرآنی، که 1356هیأت مخصوص برادران و 750هیأت مخصوص خواهران است.
- برگزاری گسترده محافل قرآنی در سراسر کشور با حضور قاریان برجسته داخلی و خارجی به طوری ‌که طی 7 سال گذشته 7644محفل قرآنی در شهرستان‌ها و تهران برگزار شده است.
- برگزاری مسابقات حفظ، قرائت و مفاهیم قرآن کریم به صورت دو سالانه.
- تشکیل باشگاه دانش پژوهان بسیج برای تربیت استعدادهای درخشان بسیجی کشور، به طوری که درسال 1382، این استعدادهای پرورش یافته توانستند 14مدال طلای کشور را کسب کنند، و در دو سال شرکتپ در المپیادهای جهانی موفق به کسب 14عنوان جهانی و مدال طلا و نقره و برنز گردیدند.
- انجام واکسیناسیون فلج اطفال به صورت بسیج عمومی.
- اجرای طرح «نخلستان مدینه» برای افزایش منابع طبیع و کاشت 14میلیون نهال تا پایان سال 1381.
- اجرای طرح «صیانت از جنگل» با حفاظت از 425 هزار هکتار از جنگل‌های مازندرانی.
- احیای 2100 هکتار از جنگل‌های تخریب شده.
طرح گسترش فضای سبز اطراف تهران با شهرداری به وسعت 50 هزار هکتار که در دست انجام است.
6- مبارزه با مفاسد سازمان یافته
دشمن، درتوطئه سازماندهی شده تهاجم فرهنگی، به اشاعه مفاسد پرداخته است تا از رهگذر تباهی‌ها، ایمان جوانان را به دین وارزش‌های انقلاب اسلامی، سست نموده و عمق جبهه ی اسلامی را آسیب‌پذیر سازد. بسیج است که در این میدان نیز، کارساز و گره گشاست. «دشمن برای شایع کردن فساد در بین جوانان این کشور، برنامه‌ریزی می‌کند. چه کسی باید در مقابل این اشاعه ی فساد بایستد؟ چه کسی باید در مقابل خرابکاری‌ها بایستد؟ چه کسی باید در مقابل توطئه‌هایی که دشمن به وسیله‌ی عوامل خود در داخل کشور انجام می‌دهد و ممکن است یک عده آدم ساده لوح را هم به دنبال خود بکشاند، بایستد؟ بسیج، همین نیروی عظیم.»(14)
بسیج در اثبات فداکاری و حضور خود در صحنه‌های مختلفی که به برخی از آن‌ها اشاره شد، بیش از 85332 شهید تقدیم انقلاب اسلامی و ملّت سرافراز نموده است.

پی نوشت:

1- جملات برگزیده از آیات و روایات، آثار و وصیت‌نامه سیاسی-الهی حضرت امام(ره) و رهنمودهای مقام معظّم رهبری، جلد20، ص 23، سخنرانی مورخ 6/9/1376.
2- حدیث ولایت (مجموعه رهنمودهای مقام معظم رهبری)، جلد6، ص 17.
3- دیدار فرماندهان نواحی پایگاه‌ها و گردان‌های بسیج، 8/9/1374.
4- دیدار با پاسداران و بسیجیان،2/9/1377.
5- علی شیخیان و علی محمدی و مهدی عبداللهی، نیروهای مسلح در وصیت‌ نامه امام خمینی (ره)، ص 38.
6- اجتماع بزرگ بسیجیان اردوی امام علی(ع)، 29/7/1379.
7- رهبر معظّم انقلاب اسلامی،30/8/1375.
8- علی شیخیان و علی محمدی و مهدی عبداللهی، نیروهای مسلح در وصیت‌ نامه سیاسی- الهی امام خمینی(ره)، ص38.
9- حدیث ولایت، جلد6، ص18.
10- حدیث ولایت، ج 11، ص 154.
11- درجمع یک صد و ده هزار نفری نیروهای بسیج در اردوی علویون،21/8/1380.
12- دیدار با سپاهیان و بسیجیان، در مشهد،10/6/1378.
13- رهبر معظّم انقلاب اسلامی، حدیث ولایت، جلد3، ص 25.
14- همان ، ج6، ص22.

ایجاد روحیه خلاقیت در نیروهای مسلح

یکی از دستاوردهای انقلاب اسلامی ایران در حوزه نیرهای مسلح، از بین رفتن روحیه حقارت و خودکم‌بینی و متقابلاً ایجاد روحیه ابتکار و خلاقیت در کارکنان و متخصصان نیروهای مسلح می‌باشد. این دستاورد که تحولی در قلمرو ندیشه و تفکر و روحیات انسانی می‌باشد، موجب بروز و شکوفایی استعدادهای کارکنان و متخصصان نیروهای مسلح و ایجاد تحولات ارزشمند در حوزه پشتیبانی از نیروهای مسلح کشور شده است.
نحو ه ی عملکرد مستشاران نظامی آمریکا و نیز سیاست‌های رژیم پهلوی موجب شده است که اولاً نظامیان و متخصصان نیروهای مسلح از نظر تفکر و اندیشه، حالت حقارت و خودکم‌بینی داشته و نسبت به غربی‌ها احساس ضعف و ناتوانی نمایند . این امر به نوبه خود در سرکوب استعدادها و جلوگیری از بروز و شکوفایی خلاقیت آنان نقش زیادی ایفا می‌کرد.
البته تردیدی نیست که پیشرفت‌های تکنولوژیک غرب در برخی زمینه‌ها به ویژه در امور نظامی، رشد غربگرایی را در بین مردم مشرق زمین تسریع کرده بود، ولی عامل مهم و عمده غرب‌گرایی شرقیان، همان عامل روانی پیدایش اسطوره برتری یا پرستیژ غرب بود که در بین شرقیان رواج یافت و غرب‌گرایی را به غرب‌زدگی تبدیل نمود و آن‌ها خود را در مقابل فرهنگ غرب، باخته و عزت نفس خویش را از دست دادند.
ثانیاً به آن دسته از استعدادها و خلاقیت‌های نظامیان و متخصصان ایرانی که علی‌رغم فضای مذکور، بروز و ظهور می‌کرد، اجازة عمل نمی‌دادند و به بهانه‌های مختلف آن‌ها را از نزدیک شدن به قطعات، دستگاه‌ها و تجهیزات مختلف منع می‌کردند. این دو محدودیت برای نظامیان و متخصصات نیروهای مسلح کشورمان بسیار آزاردهنده و زجرآور بود. آن‌ها به چشم خود می‌دیدند که چگونه استعدادهای درخشان آنان سرکوب شده و در برابر مستشاران آمریکایی تحقیر می‌شوند.
به برکت پیروزی انقلاب اسلامی ایران، نظامیان و متخصصان نیروهای مسلح هویت خود را کسب کرده و احساس خودباوری و توانستن در آنان ظهور و بروز یافت. در این رابطه حضرت امام خمینی(ره) می‌فرمایند:
«ما افتخار می‌کنیم که... به تحولات شکرف صنعتی از قبیل راه‌اندازی کارخانجات و دگرگونی در خطور تولید و ساختن و اختراع ده‌ها وسایل پیشرفته و مدرن نظامی، آن هم بدون حضور هیچ مستشاری و بدون هیچ گونه کمک خارجی دست یافته‌ایم. شما دیدید که در این جنگ تحمیلی که پیش آمده و محاصره اقتصادی شدیم، خود ایرانی‌ها، خود ارتشی‌ها این قطعات را درست کردند. اگر قبل از این بود، یکی از آن قطعات را نمی‌توانستند درست کنند، از باب این که شخصیتشان را گم کرده بودند، می‌گفتند باید متخصص بیاید. » ١
رهبر معظم انقلاب نیز در این رابطه در دیدار با اجتماع 200 هزار نفری شرکت‌کنندگان در مانور بزرگ ذوالفقار می‌فرمایند:
«رژیم گذشته کشور عزیز ما، پول‌های گزاف و بی‌حساب به بیگانگان داده می‌شد... و ابزارهای نظامی در اختبار آن رژیم قرار می‌گرفت، اما کاملاً تحت اختیار و زیر کلید و در کنترل خودشان! هواپیماهایی که به ایران می‌فروختند، حتی اجازه نمی‌دادند که قطعات یدکی آن‌ها در این جا ساخته بشود، حتی قطعات مرکب آن‌ها در این جا بازگردد و شناخته بشود، آن قطعه را همین‌طور در بسته سوار هواپیما می‌کردند و به کشور سازنده می‌بردند. در آن جا یک قطعه دیگر با قیمت گزافی می‌فروختند و به ایران می‌فرستادند، در حالی که ایرانی می‌توانست آن را تعمیر کند! این جوان صنعتگر ایرانی که امروز در نیروی هوایی ارتش جمهوری اسلامی ایران به خود این گستاخی و جرأت را می‌دهد که به فکر ساختن هواپیمای شکاری – بمب افکن بیفتد و یک جنگنده مجهز و پیشرفته بسازد، همین‌ها در ارتش آن روز ایران و در سراسر کشور ما بودند، اما کارایی نداشتند! استعداد بود، امکان بود، اما قدرت به کار انداختن نبود و به آن‌ها فرصت داده نمی‌شد.
امروز جوانان ما، صنعتگران ما، مهندسان ما، فن‌آوران ما، با ابتکاری که مخصوص ملت ماست – به این معنا که ملت ما هم بحمدالله از آن به صورت ویژه‌ای برخوردار است – در زمینه ساخت تجهیزات نظامی، توانسته پیشرفت‌های زیادی را پیدا کنند. این هواپیمای آذرخش را با استفاده از تجربیات خود ساختند. چون ما انواع هواپیما‌های ساخت کشورهای مختلف را در این جا داریم، هواپیماهای ساخت کشورهای غربی، ساخت کشورهای شرقی، آنچه را که در آموزش‌ها و تجربه‌های خودشان به دست آوردند، بر روی هم گذاشند و این هواپیما امروز ساخته شده است و جمهوری اسلامی ایران به وسیله همین نیروهای مؤمن ما، در عداد سازندگان جنگده‌های پیشرفته دنیار درآمده است، اما در گذشته چنین فرصت‌هایی داده نمی‌شد.
عزیزان من! جوانان ایران! جوانان نظامی و ارتشی! رژیم‌های خائنی که بر این کشور و بر این آب و خاک مقدس حکومت می‌کردند، سال‌های متمادی پدران شما را تحقیر کردند و اجازه دادند که بیگانگان، مردم ایران را تحقیر کنند. نه سیاستمداران ایرانی جرأت نفس کشیدن داشتند، نه دانشمند و فن‌آور ایرانی قدرت کار کردن داشت، نه جوان ایرانی قدرت نوآوری و ابتکار داشت و نه نظامی ایرانی حتی توان دفاع از مرزهای این کشور را داشت. آمریکایی‌ها، استعمارگران، امپراتوری استعمارگر پیر در گذشته – انگلیس – ملت ایران را این طور می‌طلبیدند و این گونه می‌پسندیدند. » ٢
برخی از ابتکارات، خلاقیت‌ها و توانمندی‌های ارتش جمهوری اسلامی که از دستاوردهای بزرگ انقلاب اسلامی است به شرح ذیل می‌باشد:
- بازسازی رادارهای تونیک توسط پرسنل نیروی هوایی.
- بازسازی هلیکوپترهای فرسوده و تعمیرات اساسی آن ها با همت نیروهای متخصص ارتش.
- ساخت اسکله شناور توسط وزارت دفاع.
- تعمیر قطعات راداری توسط همافران نیروی هوایی.
- راه‌اندازی ناوشکن‌ها توسط متخصصین نیروی دریایی.
- بازسازی هواپیمای جنگنده توسط همافران نیروی هوایی.
- تعمیر موتور جت توسط متخصصین نیروی هوایی.
- تعمیر موتور تانک توسط کارکنان متخصص ارتش.
- ابتکار همافران هوایی در عملیاتی کردن سیستم مربوط به عملیات شناسایی هوایی.
- خلاقیت کارکنان نیروی هوایی در راه‌اندازی دستگاه آزمایش موشک. تعمیر و بازسازی دستگاه‌های مولد برق سیستم‌های راداری.
- تعمیر موتور هواپیماهای شکاری.
- تعمیر و بازسازی هواپیمای اف 4.
- خودکفایی در زمینه ساخت و یا تعمیر بسیاری از تجهیزات و قطعات نظامی.
- ساخت هواپیمای جنگنده آذرخش.
- تجهیز و بهینه‌سازی هواپیمای سی 130، سیستم موشکی راپیر.
- تجهیز هواپیمای اف 4 به باک‌های خارجی و افزایش برد پروازی.
- تجهیز هواپیمای اف 4 به سیستم سوختگیری هوایی.
- طراحی و ساخت لانچز (پرتاب کننده) چهار موشکی با قابلیت شلیک همزمان یا تک تک.
- طراحی و ساخت اولین گیرنده و فرستنده انفرادی در ایران.
- خودکفایی در آموزش خلبانی و دستگاه مشابه‌سازی آموزش پروازی هواپیما.
- ساخت اتومبیل شمس.
- طراحی و ساخت موشک‌های دامی هواپیمای میگ‌ 29.
- به‌سازی سیستم‌های رادار کنترل آتش هواپیماهای اف 4.
- ایجاد قابلیت سوخت‌گیری میگ 29 در هوا.
- ساخت هلیکوپتر آموزشی.
- طراحی و ساخت تانک پیشرفته ذوالفقار و راه‌اندازی خط تولید انبوه آن.
- طراحی و سخت خودرو تانک بر (ببر 40).
- طراحی و ساخت قطعات تانک چیفتن.
- طرحی و ساخت دستگاه هشداردهنده، لیزری برای حفاظت از ادوات زرهی.
- طراحی و ساخت وسایل الکترونیکی و مخابراتی که برخی به تولید انبوه هم رسیده‌اند.
- ساخت قطعات آرپی‌جی، توپ 57 میلی‌متری ضدهوایی، خمپاره اندازه 12 م‌م، کاتیوشا، تیربر دوشکا و توپ‌های 130 و 155 و 175 و 203 م‌م.
- ساخت تانک ذوالفقار 2.
- طراحی و ساخت پلانتاریم (آسمان‌نما) در نیروی دریایی.
- طراحی رصدخانه رادیویی.
- طراحی و ساخت شناور کلاس پیکان.
- ساخت انواع مین‌ها که جنبة استراتژیک دارد.
- طراحی و ساخت انواع شناورها و یدک‌کش‌ها مانند یدک‌کش یونس.
- مجهزنمودن بال‌گردهای 214 به تیربار کالیبر 50 دوشکا.
- ساخت موشک فاتح 110- (از موفق‌ترین موشک‌های زمین به زمین در جهان)
- تحول چشمگیر در ساخت مهمات.
- راه‌اندازی خطوط تعمیرات اساسی هواپیماهای نظامی.

X
تبلیغات
رایتل

JavaScript Codes
p alian="center">

JavaScript Codes